top of page
1768951160174.png

Week in Digital Marketing 2026-01-21

Znasz odpowiedź w aplikacji. Dlaczego nie umiesz jej użyć w rozmowie?

Zdjęcie autora: Krzysztof Kosman
Krzysztof Kosman
4 dni temu
4 minut(y) czytania

Na ekranie masz cztery odpowiedzi. Jedna wygląda znajomo, wybierasz ją i przechodzisz dalej. Potem stajesz na ulicy w obcym kraju i chcesz zapytać o przystanek. Telefon nie podsuwa już czterech zdań. Musisz sam ułożyć pytanie, a następnie zrozumieć odpowiedź.


Ten przykład Krzysztofa Biedalaka dobrze pokazuje problem, o którym rozmawiamy w EdTech Dots: jak sprawdzić, czy ćwiczenie przygotowuje nas do użycia wiedzy? Współtwórca SuperMemo od lat pracuje nad systemami nauki. W naszej rozmowie wraca do polskich algorytmów powtórek, ale też do ograniczeń aplikacji i nowych możliwości rozmowy z AI.



Kiedy podpowiedź znika


Biedalak mówi: „Nie uczymy się po to, żeby się uczyć, tylko po to, żeby stosować tę wiedzę”. W przypadku języka oznacza to między innymi samodzielne wydobycie z pamięci słowa, którego właśnie potrzebujemy. Rozpoznanie go na liście jest innym zadaniem.


Gość nie odrzuca przy tym wszystkich testów wyboru. Opowiada, że SuperMemo również korzysta z rozpoznawania na początku pracy z materiałem. Potem jednak oczekuje od uczącego się aktywnej odpowiedzi. Poszukiwane słowo ma pojawić się w odpowiedzi użytkownika, zamiast czekać na niego w pytaniu.


Ta różnica daje proste kryterium oceny ćwiczenia: co muszę zrobić bez podpowiedzi? To pytanie warto postawić obok informacji o ukończonej lekcji. Z samego faktu, że zadanie poszło sprawnie, nie dowiemy się jeszcze, czy umiemy przeprowadzić rozmowę.


Polska historia, którą łatwo uprościć


SuperMemo działa od 1991 roku. Biedalak mówi, że to prawdopodobnie najstarsza działająca firma e-learningowa na świecie. Pomysły, z których wyrosła, powstawały wcześniej, w środowisku informatycznym Politechniki Poznańskiej. Zapytany o własną rolę, wskazuje przede wszystkim Piotra Woźniaka i innych ludzi, bez których projekt by nie powstał.


Najciekawsza część tej historii wykracza poza samą firmę. Wczesny, opublikowany algorytm SuperMemo zaczął żyć także w innych produktach. Biedalak przypomina, że Anki przez wiele lat korzystało ze starej wersji algorytmu, a Quizlet zaczynał od SuperMemo 2.


Przy Duolingo rozróżnia jednak bezpośrednie zastosowanie algorytmu od inspiracji teorią. To ważne zastrzeżenie. Polska praca nad komputerowym planowaniem powtórek wpłynęła na narzędzia używane poza Polską, ale nie oznacza to, że każda z wymienionych aplikacji działa dziś na tym samym rozwiązaniu. Nie oznacza też, że SuperMemo wynalazło samą ideę powtórek rozłożonych w czasie.


Komputer próbuje przewidzieć, co pamiętasz


W wyjaśnieniu Biedalaka algorytm powtórek szacuje prawdopodobieństwo przypomnienia sobie konkretnej informacji. Na tej podstawie dobiera moment kolejnego spotkania z materiałem. Liczy się więc zarówno treść, jak i historia odpowiedzi danej osoby.


Nie zapamiętujemy wszystkiego jednakowo. Nowa informacja może połączyć się z tym, co już wiemy, albo pozostać czymś obcym. Jedno słowo będzie łatwe, inne uporczywie będzie nam umykać. Dlatego wspólny kalendarz powtórek dla wszystkich nie oddaje tego, co system próbuje uchwycić dla konkretnego użytkownika.


Biedalak opisuje też efekt udanego przypominania: kolejne odstępy mogą się wydłużać. Celem nie jest bezustanne oglądanie tych samych fiszek. Chodzi o utrzymywanie wiedzy przy takim rozkładzie pracy, który uwzględnia zapominanie.


Stąd jego podejście do rankingu w aplikacji. SuperMemo próbuje porównywać zasób aktualnie pamiętanej wiedzy, a nie wyłącznie czas spędzony na nauce. To nadal szacunek modelu, nie bezpośredni pomiar tego, co znajduje się w głowie. Pokazuje jednak, jak wybór miernika zmienia pytanie o postęp.


Rozmowa, której nie dało się wcześniej zaprogramować


Same powtórki nie rozwiązują całego problemu nauki języka. Potrzebna jest jeszcze rozmowa, w której nie znamy z góry kolejnego zdania. Biedalak opowiada o wieloletnich próbach zbliżenia programu do takiej sytuacji.


W interaktywnym filmie Olive Green użytkownik mógł wybierać ścieżki dialogu. Tyle że ktoś musiał wcześniej przygotować dostępne możliwości. Nawet rozbudowany scenariusz pozostawał skończony. Rozpoznawanie mowy pomagało w interakcji, ale samo w sobie nie dawało swobody prowadzenia rozmowy.


Modele językowe otworzyły inną możliwość: odpowiedź może powstać w kontekście tego, co użytkownik właśnie powiedział. Dla zespołu SuperMemo to szansa na realizację pomysłu, do którego wcześniejsza technologia nie wystarczała. Gość opisuje rozwój głosowego agenta SuperMemo Live, jednocześnie przyznając, że takie rozwiązania nadal bywają niezgrabne.


W tym miejscu rozmowa o AI staje się bardzo konkretna. Interesuje nas możliwość przećwiczenia wypowiedzi i odpowiedzi na nią. Samo pojawienie się czatu w aplikacji nie rozstrzyga jeszcze, jak dobrze uda się to zrobić.


Rozmowa z AI musi zmieścić się w abonamencie


Biedalak sprowadza dyskusję o możliwościach modeli do rachunku firmy. W rozmowie podaje przykład abonamentu za 36 zł brutto miesięcznie. Po odliczeniu podatku zostaje mniej niż 30 zł, z których trzeba dostarczyć użytkownikowi działającą usługę.


Korzystanie z zewnętrznych modeli kosztuje. Utrzymywanie własnej infrastruktury również. Zespół musi więc szukać sposobu na pogodzenie jakości rozmowy z kosztem jej obsługi. To ograniczenie rzadziej pojawia się w efektownych prezentacjach AI, choć wpływa na produkt, za który rzeczywiście płaci użytkownik.


Gość nie przedstawia jednej recepty na ten problem. Opisuje pracę nad usługą, w której możliwości techniczne i dostępna cena muszą do siebie pasować.


Ile wiedzy chcemy zostawić sobie?


Pod koniec pytam, po co w ogóle się uczyć, skoro coraz więcej odpowiedzi może dostarczyć AI. Biedalak zwraca uwagę na osobistą ocenę tego, co podaje system. Dziś nadal jej potrzebujemy. Dalej rozważa naukę także jako sposób własnego rozwoju, nawet gdy jej praktyczna konieczność mogłaby się zmieniać.


Mówi, że korzysta z technologii, ale stara się „nie delegować siebie samego na zewnątrz”. To jego stanowisko, a nie pewna prognoza tego, jak wszyscy będziemy żyć za kilkanaście lat.


Wracam więc do przykładu z przystankiem. Przy wyborze narzędzia do nauki interesowałoby mnie, co potrafię powiedzieć, kiedy zniknie ekran z odpowiedziami. Rozmowa z Biedalakiem daje kilka sposobów, by przyjrzeć się temu pytaniu: od aktywnego przypominania i rozkładu powtórek po dialog z AI, który nie kończy się na wcześniej napisanej ścieżce.


Pełna rozmowa z Krzysztofem Biedalakiem jest dostępna w podcaście EdTech Dots: https://youtu.be/1f_g594VFEQ.


bottom of page